Osobliwa materia

"Osobliwa materia" to wyjątkowy zbiór opowieści grozy. Groza czai się między słowami, w niewypowiedzianym napięciu miedzy bohaterami. Każde z opowiadań w jakiś sposób mówi o życiu na granicy. Niekiedy jest to granica polityczna, terytorialna, czasem granica między dzieciństwem i dorosłością, życiem i śmiercią, normalnością i szaleństwem. Życie na granicy to życie w strefie szczególnego zagrożenia. Dlatego bohaterowie Mory to ludzie widma, niejednoznaczni, amorficzni i niedookreśleni.

Opowiadania składające się na debiutancki zbiorek Terézii Mory to maistersztyki, miniaturowe soczewki, przez które widać nieucukrzony, trudny, wręcz brutalny świat. Taki jest też jezyk Mory. Szorstki, rwany, niepozostawiający złudzeń.

Książka została nagrodzona w 1997 roku Open-Mike-Literaturpreis, w 1999 roku Nagrodą im Ingeborg Bachmann, a w 2000 roku Nagrodą Chamisso.

"Proza Terézii Mory brzmi z pozoru prosto, jakby mówiło do nas natchnione dziecko. Ale to precyzyjnie skonstruowana prostota, bez niej nie bylibyśmy w stanie przyswoić okrucieństwa tych opowiadań. Nikt przecież nie czytałby nieprzymuszony o nędzy, szaleństwie, przemocy czy chorobie, gdyby to nie było tak olśniewająco napisane. Zza skrajnych emocji wyłania się warstwa zaskakująco świeżej wyobraźni: wchodzimy w plastycznie namacalne światy, a obrazy Mory wyświetlają się nam w głowie jak slajdy, obezwładniają nas, triumfują."

Justyna Jaworska

"Dziwacy jakby z poprzedniej epoki, zacięci w swym uporze trwania przy starych przyzwyczajeniach, pijacy, wariatki, i marzenia by uciec, jak najdalej, w lepsze życie. Z takiej "osobliwej materii" utkany jest krajobraz węgierskich wiosek w pobliżu austriackiej granicy. Odpychający i fascynujący równocześnie. W debiutanckim tomie opowiadań Terézia Mora pisze o odchodzeniu, żegnaniu się z dzieciństwem, z beztroską. To historie smutne, ale nie beznadziejne. Zapisane językiem, który jest jak opisywany świat: bajkowo łagodny, to znów szorstki jak codzienność, w który trzeba się zanurzyć, a wtedy porywa i sam niesie."

Elżbieta Kalinowska