Dziewczyny z Portofino

Przyjaźnie i zdrady, doświadczenia erotyczne i wyprawy na zakazane tereny, bunt i dążenie do niezależności, życiowe wybory i dramaty - powieść Grażyny Plebanek Dziewczyny z Portofino to rozpoczynająca się w latach 60. i obejmująca trzydzieści lat historia Agnieszki, Hanki, Beaty i Mani, dziewcząt z jednego podwórka, a potem kobiet, których życiowe przełomy zbiegły się z przełomami politycznymi. To także - w tle - obraz losów ich matek i babek, których decyzji nie będą chciały powtarzać, poszukując w życiu własnej drogi.

Czwórkę dziewczyn różnią doświadczenia rodzinne: jedna jest córką zamożnego lekarza, inna dzieckiem alkoholików. Różnią się poglądy polityczne ich rodziców i wyznawane przez nich wartości, ale przyjaciółki razem chodzą do szkoły i wspólnie uczą się życia, szybko odkrywając, jak bardzo fałszywa jest „jedynie słuszna" rzeczywistość i narzucane przez dorosłych reguły. Kiedy dorosną, każda będzie musiała sama zadecydować o sobie i przejść samotnie przez kolejne doświadczenia: nieudany związek, utratę dziecka, emigrację.

Podwórkowa przyjaźń, wymagająca i trudna, okaże się w dorosłym życiu źródłem siły i wsparcia, którego bohaterki nie otrzymały ani od rodziców, ani od swoich partnerów.

Dziewczyny z Portofino to ważna i bardzo udana próba odtworzenia „dziewczyńskiej" mitologii, świadectwo tego, że ukazane realistycznie kobiece doświadczenie nie mieści się w gorsecie romansu czy sentymentalnej powieści dla dziewcząt. To także obraz PRL z kobiecej perspektywy: kolejki w sklepach, sadzenie drzewek w czynie społecznym, pełna indoktrynacji szkoła. Grażyna Plebanek ukazuje transformację ustrojową jako przełom nie tylko polityczny, ale zmianę codziennego doświadczenia i myślenia o własnym życiu: perspektywach, możliwościach, celach.

Dziewczyny z Portofino to przykład kobiecego realizmu. To opowieść o dorastaniu i współczesności, osadzona w polskich realiach, przedstawiona przy pomocy naszkicowanych mocną kreską postaci.

Jarosław Lipszyc, „Życie Warszawy"

Wreszcie powieść zapisująca doświadczenia kobiet, które znam, dziewczyn z mojego podwórka. Urzekająca życiowym i emocjonalnym konkretem, wciągająca, wzruszająca, zabawna.

Agnieszka Graff

Rozbudzając zapomniane emocje i tęsknoty, ta książka nie zostawia czytelnika obojętnym, i to jest piękne. Ona zostawia go bezradnym, bo nie wiadomo, co dalej robić z przypomnianymi na nowo uczuciami.

Joanna Krawczyk, „Lampa"

Z recenzji innych książek autorki:

Chaotyczna nieco, ale brawurowa próba stworzenia współczesnej powieści przygodowej, społecznej, awanturniczej i feministycznej.

Kazimiera Szczuka o Przystupie, „Gazeta Wyborcza"

Najnowsza powieść Grażyny Plebanek burzy przyzwyczajenia związane z jej pisarstwem. Autorka zdążyła nauczyć swoich czytelników, że lektura jej książek wiąże się z niezwykle wrażliwym portretowaniem kobiet. Wrażliwość ta, warto przypomnieć, nie ma nic wspólnego z sentymentalizmem - to umiejętność dostrzegania skrywanego świadectwa żeńskości, zaświadczanie o traumach i radościach kobiecej cielesności, portretowanie kobiety w drodze ku dojrzałości i ku spełnieniu, to dostrzeżenie kobiecych powiązań biograficznych: siostrzeństwa i matrylinearnego powtórzenia zmierzającego do odkrycia związków fundowanych na przeżywaniu własnej płci.

Bernadetta Darska o Nielegalnych związkach, „artPapier"