Wysoko * nie na palcach. O pisarstwie Jana Józefa Szczepańskiego

Książka znakomitego badacza literatury współczesnej (. prozy obozowej Tadeusza Borowskiego) to pasjonujące prolegomena do wciąż jeszcze nie napisanej monografii o dziejach pewnej społecznej i kulturowej formacji, historii przygód duchowych polskiej inteligencji w dwudziestym wieku. W świetle domkniętego już dorobku Szczepańskiego praca ta doskonale spełnia warunek wprowadzenia do monografii pisarstwa autora Butów, Polskiej jesieni czy Przed Nieznanym Trybunałem.

Andrzej Werner (ur. 1940) – profesor filologii polskiej, wybitny krytyk literacki i filmowy, nakreśla w swej książce konteksty ideowe i historyczne, w jakich dojrzewała twórczość Jana Józefa Szczepańskiego. Wysoko. Nie na palcach to portret Szczepańskiego starannie odsłaniający świat wartości pisarza, któremu przyznaje się w dziejach kultury polskiej miejsce szczególnie ważne.

Coraz rzadziej zdarza mi się czytać tak znakomite książki! Andrzej Werner raz jeszcze dowodzi, że jego nadzwyczaj wnikliwa, poparta rozległą wiedzą z zakresu historii idei lektura może naprowadzać na trop najbardziej zasadniczych sporów światopoglądowych, które rozgorzały podczas drugiej wojny światowej, tliły się w ukryciu podczas okresu PRL, by zapłonąć na nowo, czasami niezdrowym ogniem, w III Rzeczypospolitej. Pisarstwo Jana Józefa Szczepańskiego, które jest przedmiotem takiej właśnie lektury, odzyskuje dzięki temu właściwą mu rangę.
Prof. dr hab. Aleksander Fiut