Shakespeare

Shakespeare. Stwarzanie świata jest barwną i pełną erudycji literacką biografią jednego z najznakomitszych twórców światowej literatury. Książka Greenblatta jest realizacją ambitnego zamiaru stworzenia pomostu między życiem Szekspira i światem XVI i XVII-wiecznej Anglii. To opowieść o przewrotach religijnych i politycznych intrygach, o wiejskich jarmarkach i publicznych egzekucjach, o dworze i teatrze, o Stratfordzie i Londynie, o męczennikach i odszczepieńcach, o czarach i magii, o życiu i śmierci – krótko mówiąc, o Williamie Szekspirze i jego czasach. Greenblatt pisze niezwykle obrazowo, dzięki czemu czytelnik z łatwością może przenieść się wyobraźnią w owe czasy. Lektura pozwala na indywidualne odkrywanie Szekspira i jego latt stworzył niezwykły obraz poety na tle elżbietańskiego żywiołu. Obraz artysty twórczo reagującego na rodzinne ambicje i klęski, subtelnie wyczuwającego niuanse religijne i polityczne. Interpretuje on fakty, których Szekspir mógł być świadkiem, w kontekście jego sztuk, dzięki czemu układają się w nowy wzór, a niekiedy prowadzą do nieoczekiwanych konkluzji. Chronologicznie uporządkowane epizody (lata nauki, pobyt w Londynie, małżeństwo, ostatnie dramaty, powrót na prowincję), są pretekstem do ukazania społecznych, politycznych, artystycznych i towarzyskich uwarunkowań artysty, których potwierdzenia Greenblatt szuka następnie w jego dziełach. Parada w Leicester na cześć królowej Elżbiety I, nędzna śmierć znajomego poety, zdławienie Spisku Prochowego w 1605 r. – wszystko to, zdaniem autora, zostawiło w sztukach i wierszach Szekspira „werbalny ślad”. Shakespeare. Stwarzanie świata to swoista biografia krytyczna, będąca syntezą wiedzy, intuicji, obserwacji oraz... domysłów, przez co jest biografią szczególną; niepokojącą od pierwszego do ostatniego rozdziału. Książka jest spełnieniem pragnienia Greenblatta, by „rozmawiać z umarłymi”. Pod jego piórem przeszłość ożywa, a entuzjazm badacza, nolens volens, udziela się czytelnikowi. To wspaniała lektura zarówno dla szekspirologów, jak i dla tych, którzy właśnie od tej książki rozpoczną swoją przygodę z dramatem Williama Szekspira.

Młody człowiek z miasteczka na prowincji – bez osobistego majątku, bez znaczących koneksji rodzinnych, bez uniwersyteckiego wykształcenia – przenosi się pod koniec lat 80. XVI wieku do Londynu i w niezwykle krótkim czasie wyrasta na największego dramaturga nie tylko swej epoki, ale wszech czasów. Pisze dzieła, które przemawiają do ludzi uczonych i niepiśmiennych, do wyrafinowanych miejskich światowców i do prowincjonalnej, niewyrobionej publiczności. Sprawia, że widzowie śmieją sięi płaczą, umie obrócić politykę w poezję, brawurowo przeplata wulgarne błazenady z subtelnymi zawiłościami filozofii. Równie głęboko pojmuje intymne sprawy królów i żebraków; raz sprawia wrażenie, jakby studiował prawo, kiedy indziej – teologię, jeszcze kiedy indziej historię starożytną, a zarazem bez wysiłku naśladuje mowę wioskowych mędrków i rozkoszuje się opowieściami starych bab. Jakże wyjaśnić tej rangi osiągnięcie? Jak Shakespeare stał się Shakespeare'em?

z przedmowy autora

Ta wspaniała książka, efekt długoletniej pracy naukowej i nadzwyczajnej umiejętności dostrzegania życia zastygłego w tekstach, ukazuje Shakespeare'a, jakiego raczej nie znaliśmy.

Publishers Weekly

Niezwykła książka – najbardziej złożone, inteligentne i wyszukane studium życia i twórczości jakie kiedykolwiek czytałem.

The New Yorker