Podróż

Rok 1942. Dwie siostry, młode Żydówki, uciekają z getta w małym miasteczku na kresach dawnej Rzeczypospolitej. Przebrane za chłopki, zgłaszają się do Arbeitsamtu. Chcą dobrowolnie wyjechać na roboty do Niemiec. Wraz z grupą robotnic przymusowych rozpoczynają najważniejszą podróż w swoim życiu. Droga prowadzi na zachód, wśród wszechobecnej grozy, szantaży, wrogości, obojętności, a czasem nieoczekiwanej życzliwości przypadkowo spotkanych ludzi. Bohaterki na każdym kroku ryzykują życie, walczą o przetrwanie, pracując w niemieckich fabrykach i u rolników.

Książka Idy Fink jest przejmującym świadectwem losu ludzi pozbawionych prawa do istnienia, postawionych przed dylematami: jak odróżnić wrogów od przyjaciół, jak ocalić własną tożsamość i jak przetrwać w oszalałym świecie.

Podróż Idy Fink to poruszająca i przejmująca historia wiary w przetrwanie, bez względu na sytuację i niesprzyjającą rzeczywistość. (...) To także niesamowity obraz próby ratowania własnej tożsamości w obliczu konieczności ciągłego negowania swojej narodowości, ukrywania się i przybierania nowych kreacji osobowościowych.

Autorka stroni od emocjonalnej prozy, okazując w niej raczej chłodny - obiektywny - stosunek do rzeczywistości. Zaskakuje dystansem do doświadczonych przeżyć. Opowieść wzrusza szczególnie w przemilczeniach i niedopowiedzeniach, które zmuszają czytelnika do domysłów i wyobrażeń. Ida w sposób niepokojący, niemal tragiczny, dozuje emocje.

Alina Imiołczyk,

Wybitna książka, bardzo osobista w szczegółach, a jednocześnie uniwersalna w swej wymowie.

„The New York Times"

Opowieść tym bardziej niewiarygodna, że prawdziwa, a przy tym dzieło sztuki, pełne elegancji i dyscypliny.

„The Times Literary Suplement"

Głęboko poruszające, perfekcyjnie napisane, przenikające lodowatą grozą.

„Publishers Weekly"

Proza Idy Fink powinna być lekturą obowiązkową. Nie tylko dla licealistów, ale wszystkich piszących. Nawet nie ze względu na temat Holocaustu, ale dlatego, że to rzadki dziś przykład prozy krystalicznej.

Justyna Sobolewska, „Gazeta Wyborcza"

Ida Fink, unikając relatywizowania, nie uważa szaleństwa okupacji za doświadczenie zastrzeżone dla Żydów. Jeśli zgroza śmierci ujawnia się na tle blasku życia, a życie jest wartością nadrzędną, jeśli więc ktoś rozpacza nad śmiercią, bo kocha życie i nie bez reszty zatruła go gorycz, to będzie się trzymał z dala od budowniczych hierarchii krzywd lub win. Fink mobilizuje w swych czytelnikach miłość życia, by pomóc im zrozumieć istotę gwałtu, jakim jest nienawiść.

Piotr Śliwiński, „Tygodnik Powszechny"

Rzec można, że powieść Idy Fink uratuje nie tylko jedną podróż. A więc nie tylko wojenną wyprawę, nie tylko podróż w głąb pamięci skrywającej gąszcz dramatycznych doznań, ale i peregrynację w poszukiwaniu „zabranego" świata. Doprawdy, trudno orzec, która z tych wypraw jest bardziej przejmująca.

Mirosław Lalak, „Nowe Książki"

Opowieść Idy Fink jest niezwykła. Nie ma nic wspólnego z historycznym odtworzeniem faktów. Autorka często przyznaje, że pewnych rzeczy nie pamięta, a inne zapamiętała zupełnie inaczej niż, jak się później okazało, wyglądały. Pisząc Podróż wraca do jednych z najtrudniejszych chwil w swoim życiu. (...)

Taką podróż podejmowało w tamtym czasie wiele kobiet. Ucieczka w głąb Niemiec wydawała się pomysłem szalonym, ale często stanowiła jedyną możliwość. (...) Nie wszystkim z tych kobiet się udało. Nie wszystkie wróciły do swoich domów. Nie wszystkie miały w sobie tyle sił i determinacji, co Ida Fink. Ona wróciła, ale nie byłą już tą samą osobą. "Tylko bez symboli, bez sentymentów" - pomyśli po powrocie do Polski.

Katarzyna Markusz,

Fink nie wylewa swoich żali, nie narzeka na trudną sytuację Żydów podczas drugiej wojny światowej, nie stawia pytań: 'dlaczego właśnie my? gdzie jest sprawiedliwość?' Zamiast tego czytelnik dostaje suche sprawozdanie z „nietypowej" podróży bez krzyku rozpaczy, zarzutów, bez patosu i wielkich słów - powściągliwie i skromnie. Tak jakby tłumione emocje miały nieść ratunek, jakby okazanie ich oznaczało śmierć.

Fink w swoich wspomnieniach nie dokonuje ocen, nie wyciąga wniosków i nie moralizuje. Autorka przedstawia tylko fakty i własne odczucia, co czyni Podróż tym bardziej przejmującym świadectwem woli walki i determinacji do tego by przetrwać w obliczu największego nawet zagrożenia, którym w tym wypadku okazuje się drugi człowiek.

Anna Sobańda,