Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach

Choć wcale się nie przeprowadziły, z dnia na dzień zmieniły adres: z Hauptstrasse na ulicę 1 Maja. Ich nazwiska zostały spolszczone, a na życie mogły od teraz zarabiać wyłącznie najprostszą pracą – bo kto w nowej rzeczywistości chciałby zatrudnić Niemkę?

Po wojnie Wałbrzych stał się wielokulturowym tyglem: mieszkali tu Polacy, Niemcy, Ukraińcy, Żydzi i Grecy. I choć wspólnie mieli tworzyć nową rzeczywistość Ziem Odzyskanych, ich dni upływały w cieniu wojennej traumy Aby zyskać szansę na normalne życie, Lin, Ruth i Anna – przedstawicielki trzech pokoleń rdzennych mieszkanek Dolnego Śląska – musiały ukryć, kim naprawdę są. Jeszcze wiele lat później najmłodsza z nich ćwiczyła przed lustrem poprawną wymowę „r”, żeby nikt w szkole nie nazwał jej „szwabką”.

Marta Hożewska odkrywa niewygodną, przemilczaną historię Niemców na Dolnym Śląsku. Z reporterskim zacięciem opisuje losy ludzi skazanych na cichą walkę o przetrwanie.

Jak propaganda i poczucie winy wpływały na kształtującą się tożsamość? Ile lat musi minąć, by wreszcie dało się swobodnie odetchnąć?

„Niedotlenienie” to poruszający reportaż o życiu, które nie pozwala złapać oddechu, a także zapis osobistych lęków i wstydu przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

*

Marta Hożewska (ur. 1962) – pisarka, tłumaczka. Autorka książek „Szew za igłą” i „Miejsce życzliwe. Rzecz o Targu pod Młynem Sułkowice”. Przełożyła z języka bułgarskiego „Powieść naturalną” Georgiego Gospodinowa. Publikowała w „Odrze”, „Frazie”, „Kwartalniku Literackim Wyspa”. Pochodzi z Wałbrzycha. Mieszka we Wrocławiu.

Reportaż „Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach” powstał z potrzeby oddania głosu tym, które nigdy go nie miały. Marta Hożewska, potomkini Kresowiaków przesiedlonych na Dolny Śląsk, opowiada w nim o losach niemieckiej rodziny swojej koleżanki ze szkoły.