Kircholm 1605

Relacja z jednego z najbardziej znanych zwycięstw Rzeczypospolitej, będącego zasługą jednego z największych wodzów – hetmana Jana Karola Chodkiewicza. W bitwie, stoczonej 27 września 1605 r. w Inflantach, podczas wojny polsko-szwedzkiej, naprzeciw siebie stanęły: armia króla szwedzkiego Karola IX i znacznie mniej liczne wojska polskie. Tak rozpoczynają się dzieje mistrzowskiego dowodzenia jazdą polską. Zwycięstwo Polaków nad Szwedami – postrzegane w Europie również jako triumf katolików nad protestantami – odbiło się w ówczesnym świecie głośnym echem. Jego opisy publikowano w Rzymie, Wenecji i Augsburgu. Z lewego skrzydła ruszył z 910 jeźdźcami Tomasz Dąbrowa. Zatoczył łuk, aby uderzyć z wiatrem, by kurzawa utrudniła śledzenie jego poczynań i sił. Rajtarzy prawego skrzydła Szwedów stawili opór tylko przez krótką chwilę, po czym rzucili się do ucieczki, powodując zamieszanie wśród piechoty trzeciego rzutu. W pogoń za nimi ruszyły na rozkaz hetmana chorągwie tatarskie. Rajtaria lewego skrzydła, nie widząc w powstałej kurzawie, co się dzieje, nie wątpiąc w sukces, ruszyła ku Dźwinie,, by zamknąć pierścień wokół walczących. Starli się z 650 husarzami pułku Jana Piotra Sapiehy. Rozgorzała zacięta walka. Dla jej rozstrzygnięcia król pchnął odwód, w odpowiedzi na co Jan Karol Chodkiewicz wprowadził do walki dwie chorągwie husarskie, pewnie 200 ludzi Teodora Lackiego, których naporu rajtarzy już nie wytrzymali.