Civita Castellana 1798

"Neapolitańczycy zachowali hart ducha dzięki zimnej krwi i brawurze Kawalera Saskiego. Prowadził każdy atak, cofających się zachęcał do wytrwania. Był wszędzie, gdzie jego osoba była niezbędna. Bezustanne narażał się na niebezpieczeństwo. Wieczorem został trzykrotnie zraniony. Spadł z konia, zaś spłoszony wierzchowiec ruszył w stronę republikańskich szeregów. Widząc upadającego nieprzyjacielskiego wodza, polscy grenadierzy rzucili się, by go pojmać. Silny ogień i odsiecz Neapolitańczyków uratowały Kawalera Saskiego od niewoli." Pod koniec XVIII stulecia Włochy stały się areną zmagań wojsk rewolucyjnej Francji i jej przeciwników. Zwycięstwo pod Civitas Castellana, odniesione 4 grudnia 1798 roku, umożliwiło republikanom przejście do kontrofensywy, opanowanie Neapolu i proklamowanie tam Republiki Partenopejskiej. Książka Mariana Witaska prezentuje dzieje tej wiktorii.